Oncologie-fysiotherapie en oedeemfysiotherapie

Informatie voor oncologische patiënten

Op het gebied van de zorg aan patiënten met oncologische aandoeningen, heeft de fysiotherapeut te maken met een steeds groter wordende patiëntengroep in de Nederlandse gezondheidszorg en samenleving.

De oncologiefysiotherapie is een specialisatie binnen de reguliere fysiotherapie. De oncologiefysiotherapeut houdt zich bezig met de fysiotherapeutische behandeling en het coachen van patiënten met kanker. Hij of zij heeft gedurende een twee jarige post-hbo opleiding de kennis, vaardigheden en competenties verworven die nodig zijn bij de (complexe) problematiek van deze patiëntengroep. Om de oncologische patiënt goed te kunnen begeleiden, zijn kennis van de ziekte, de medische behandelingen en de gevolgen daarvan van belang. De oncologie fysiotherapeut richt zich onder andere op het behandelen van bewegingsproblemen ten gevolge van de kanker zelf of ten gevolge van de medische behandeling van de kanker.

Voorbeelden van problemen die op kunnen treden bij de oncologische patiënt zijn:       pijn, spanningsklachten, stug littekenweefsel, huidveranderingen, stijfheid van gewrichten en spieren, lymfoedeem (vochtophoping), spierzwakte, conditieverlies en vermoeidheid.

Naast de fysieke klachten die kunnen optreden tijdens het doormaken van de ziekte kanker spelen ook psychische en sociale factoren een rol. De oncologiefysiotherapeut maakt deze factoren bespreekbaar, biedt een luisterend oor en coacht de mensen op dit vlak.

Verder
Naast de fysiotherapeutische behandeling bij mensen met kanker kan de oncologiefysiotherapeut ook een coachende en adviserende rol spelen bij collega fysiotherapeuten, huisartsen en andere hulpverleners. Zo kan een oncologische patiënt die elders onder behandeling is, met een gerichte vraagstelling voor een éénmalig consult naar de oncologiefysiotherapeut verwezen worden.

De oncologiefysiotherapeut kan worden ingezet in alle fasen van de kanker.

In de curatieve fase is alles gericht op het bestrijden van de kanker. De oncologiefysiotherapeut kan in deze fase helpen bij het beperken en bestrijden van conditieverlies en het verlichten van spanningsklachten.

In de herstelfase gaat het om herwinnen van beweeglijkheid, kwaliteit van leven en het herwinnen van controle over de activiteiten van het dagelijkse leven. De oncologiefysiotherapeut kan bijvoorbeeld helpen met een trainingsprogramma om uw conditie te verbeteren en adviseren bij het hervatten van werk en sport. De patient kan na een succesvolle behandeling genezen verklaard worden. Dit wil echter niet zeggen dat er geen blijvende gevolgen van de kanker of de behandeling daarvan aanwezig kunnen zijn. Denk hierbij aan bewegingsproblemen door bijvoorbeeld littekenvorming of vermoeidheid. Goede nazorg is dan belangrijk.
Soms kan de ziekte niet (volledig) worden genezen maar wel onder controle gebracht en gehouden worden. Kanker krijgt dan meer het karakter van een chronische ziekte. Dit heeft fysieke, psychische en sociale gevolgen voor de patiënt. Iedere patiënt moet op eigen wijze leren omgaan met de nieuwe situatie. De oncologiefysiotherapeut behandelt voorkomende klachten en ondersteunt en coacht de oncologische patiënt.

De palliatieve fase begint op het moment dat de patiënt te horen krijgt dat genezing niet meer mogelijk is en de behandeling ook niet meer op genezing wordt gericht. Deze fase kan weken, maanden maar soms ook jaren duren. De kwaliteit van leven en de wens van de patiënt staat in deze fase centraal. De oncologiefysiotherapeut kan helpen om zolang mogelijk een actief leven te leiden.

In de terminale fase wordt het duidelijk dat het levenseinde nadert. De patiënt moet afscheid nemen van zijn naasten en van het leven. In deze fase staat het comfort van de patiënt centraal. De oncologiefysiotherapeut kan bijvoorbeeld helpen bij het zoeken naar de meest comfortabele houding. Ademhalingsoefeningen kunnen verlichting geven bij benauwdheid. Pijn en angst kunnen verminderen door ontspanningsoefeningen.

Binnen onze praktijk is een gediplomeerd oncologiefysiotherapeute werkzaam. Tevens ook oedeemfysiotherapeute.

Nicole Kouters

Oncologie-fysiotherapie en oedeemfysiotherapie

Nieuws